Wat is COPD?
COPD is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. De afkorting COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease ofwel chronische obstructieve longziekte.
Bij COPD zijn de luchtwegen blijvend vernauwd en werken de longen steeds minder goed.
De oorzaak is een chronische ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. Deze chronische ontsteking veroorzaakt een blijvende beschadiging van vooral de kleine vertakkingen van de luchtwegen.
De meest voorkomende klachten zijn:
- kortademigheid
- hoesten
- slijm ophoesten
- vermoeidheid
- weinig spierkracht
- gewichtsverandering.
COPD wordt vaak veroorzaakt door:
- (mee)roken
- luchtvervuiling (waaronder fijnstof)
- schadelijke stoffen (bijv. houtstof, lijm of verfdampen)
- slecht behandelde astma of vaak longontsteking
- erfelijke ziekte
De behandeling richt zich op het verminderen van klachten en het afremmen van verslechtering.
Kijk voor meer informatie over COPD op: Thuisarts.nl – COPD
COPD-zorg
De COPD-zorg bestaat uit controle, begeleiding en behandeling.
Lichte tot matige COPD wordt grotendeels in de huisartsenpraktijk behandeld. Onder verantwoordelijkheid van de huisarts voert de praktijkondersteuner-somatiek (POH-S) volgens protocol controles en behandelingen uit.
Afhankelijk van het COPD-beeld bij de patiënt is dit o.a.:
- het bespreken van de uitslag van de spirometrie (zie hieronder)
- evt. het aanpassen van de medicatie
- min. 1x per jaar een controle van de manier waarop u uw medicatie inhaleert (inhalatietechniek)
- het afnemen van diverse vragenlijsten
- de begeleiding bij stoppen met roken (indien van toepassing)
- zo nodig verwijzen naar oefen-/fysiotherapie en/of diëtiste.
Ernstige COPD wordt in eerste instantie behandeld door de longarts. Bij stabilisering van de aandoening verwijst de longarts u terug naar de huisarts.
De spirometrie is een longfunctietest. Deze test wordt door medewerkers van het SALT (huisartsenlaboratorium) uitgevoerd en door een longarts beoordeeld. De frequentie van het uitvoeren van een spirometrie is afhankelijk van de ernst/ziektelast van de COPD èn het wel/niet roken. Het kan zijn dat er geen spirometrie meer nodig is.
Daarnaast kan ondersteuning of advisering door een diëtiste, fysiotherapeut en/of apotheker noodzakelijk zijn.
Begeleiding door andere zorgverleners
Het zorgprogramma voor COPD kan verdere begeleiding omvatten van:
- de diëtiste: advies over een gezond voedingspatroon
- de fysio-/oefentherapeut met COPD-deskundigheid: begeleiding naar een actieve leefstijl
- de apotheker: voor advies over bijwerkingen van medicijnen en de manier van innemen ervan.
Ook controleert hij de medicatie op samengaan met andere middelen die u gebruikt (in samenwerking met de huisarts).
Als patiënt heeft u veel invloed op deze begeleiding. Zo bepaalt u zelf, in overleg met de behandelaar, uw doelen en de manier waarop u ze wilt bereiken.
Lotgenotencontact
Contact met lotgenoten is mogelijk via het ‘Longpunt’ van het Longfonds: een maandelijkse ontmoetingsmogelijkheid voor mensen met COPD, hun omgeving en zorgverleners. Er zijn bijeenkomsten in alle regio’s van het land, ook in Zaandam.
Vraag uw praktijkondersteuner voor meer informatie of kijk op:
www.longfonds.nl/ons-werk/longpunt
Ketenzorg COPD
Huisartsenpraktijk de Roos is aangesloten bij zorggroep HZW (Huisartsenzorg Zaanstreek Waterland).
De HZW is een proactieve zorgverlener voor chronische patiënten in de huisartsenpraktijken met als doel de zorg voor chronische patiënten continu te blijven verbeteren.
Bij de HZW zijn huisartsen, diëtisten, verpleegkundigen, het huisartslaboratorium SALT en verschillende specialisten van regionale ziekenhuizen aangesloten.
Voor meer informatie:
- Thuisarts.nl – COPD
- Het Longfonds
- www.inhalatorgebruik.nl
- www.nederlandstopt.nu (stoppen met roken)
- Het Voedingscentrum (voedingsadvies en gezonde leefstijl)